Sanatta Zamansızlık Kavramı

İlk insanlara ait tasvirlere en erken Paleolitik dönem mağaralarında rastlanılmaktadır. Küçük heykelcikler veya renkli boyanmış çizimler olan bu tasvirler bugün bir Modern Sanat müzesinde yer alsa belki birçok insan içinden “Ne harika bir çağdaş sanat eseri” diyebilir? Zaman tanımlaması ortadan kalkar ve geriye sadece yaratılmış olan eser kalır.

Aşağıda yer alan betimleme sanki yağlı boya dokulu bir kağıt üzerine yapılmış figüratif bir resim çalışması izlenimi uyandırmaktadır. Resimde farklı duruş pozisyonlarında çizilen figürlerin duygu hallerinin performansları görülmektedir. Üzgün veya öfkeli.. insana dair olan en bildik görünüm! Aslında görülen resim  bir kağıt üzerine değil Cantabria’da bulunan bir mağara duvarının yüzeyine günümüzden neredeyse 16 bin yıl önce çizilmiş. Esas yerinde ziyaret edilmezse veya tarihi bilinmezse insanı yapıldığı dönem konusunda düşündürebilecek bir çalışma.

MÖ 14.000, Cantabria mağarası-İspanya

Buna benzer bir çalışma günümüzün çağdaş sanatçılarından olan Hasan Kıran’ın* resimlerinde de görülmekte. Pentür ve ağaç baskı sanatçısı olan Hasan Kıran “Çatalhöyük’te Yaşam” isimli eserlerinde günümüzden 8 bin 600 yıl önce evlerinin duvarlarına resim yapan Çatalhöyük’lü insanların betimlemelerine yer vermiş.

Çatalhöyük Duvar Resimleri-MÖ 7.bin ve Çatalhöyük’te Yaşam, Hasan Kıran-2012

Resimlere teknik ve boyalarının niteliği anlaşılamayacak şekilde uzaktan bakıldığında resimlerin arasında bulunan 8600 yıl yerini yine zamansızlığa bırakarak Geçmişi Günümüzle aynı kılıyor.

*Hasan Kıran, “Geçmiş Günümüzle Buluşuyor” Karma Sergisi. Anna Laudel Contemporary Bankalar Cad. No: 10, Karaköy Beyoğlu İstanbul